Định nghĩa

1. Phó từ:
   • Không có khả năng hoặc điều kiện để làm việc gì đó: Dùng để diễn tả trạng thái bất lực, không thể thực hiện được một hành động cụ thể.
   • Biểu thị ý phủ định về khả năng khách quan xảy ra sự việc: Dùng để nhấn mạnh rằng một sự việc, tình huống nào đó không thể xảy ra trong thực tế.

Ví dụ sử dụng

• Dùng trước động từ:
  • Tôi không thể hiểu được lời giải thích đó. (Tôi không có khả năng để hiểu lời giải thích đó.)
  • Cô ấy bị ốm nên không thể tham dự buổi họp. (Cô ấy không có điều kiện sức khỏe để tham dự buổi họp.)
• Dùng làm phần phụ trong câu:
  • Chuyện đó không thể nào xảy ra được. (Sự việc đó hoàn toàn không có khả năng khách quan để xảy ra.)
  • Một kết quả tốt đẹp như vậy là không thể có. (Một kết quả như vậy là điều không tưởng, không thể tồn tại.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Không thể nào": Cụm từ nhấn mạnh, thể hiện sự phủ định tuyệt đối về khả năng.
  • Tôi không thể nào quên được kỷ niệm ngày hôm đó. (Nhấn mạnh việc hoàn toàn không có khả năng quên đi.)
• "Không thể không": Cấu trúc phủ định kép, diễn tả việc bắt buộc phải làm hoặc cảm thấy một cách không thể cưỡng lại.
  • Câu chuyện cảm động khiến tôi không thể không rơi nước mắt. (Tôi buộc phải/ không thể ngăn được việc rơi nước mắt.)

Biến thể và từ gần giống

• Bất khả (tính từ): Không thể thực hiện được, thường dùng trong văn chương hoặc ngữ cảnh trang trọng.
  • Đó là một nhiệm vụ bất khả thi. (Đó là một nhiệm vụ không thể thực hiện được.)
• Vô phương (tính từ): Không có cách nào, không có phương tiện để thực hiện.
  • Tình thế đã trở nên vô phương cứu chữa. (Tình thế đã đến mức không thể cứu vãn được.)

Từ đồng nghĩa

• Chẳng thể: Có nghĩa tương tự, thường dùng trong khẩu ngữ.
  • Tôi chẳng thể tin vào mắt mình.
• Không sao: Có thể dùng trong một số ngữ cảnh để diễn tả sự bất lực ("không sao... được").
  • Tôi không sao giải được bài toán này.

Từ trái nghĩa

• Có thể: Có khả năng, điều kiện để thực hiện.
  • Chúng ta hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu.
• Dễ dàng: Một cách thuận lợi, không gặp trở ngại.
  • Công việc này dễ dàng hơn tôi tưởng.

Thành ngữ liên quan

• Không thể đỡ được: Thành ngữ biểu cảm, thường dùng để chê bai một cách hài hước rằng điều gì đó quá tệ, quá lố.
  • Bộ phim ấy diễn xuất dở không thể đỡ được.
• Biết là không thể: Thể hiện sự nhận thức về một giới hạn hoặc một điều không tưởng.
  • Anh ấy vẫn cố gắng, dù trong lòng biết là không thể.

1. p. 1 (dùng trước đg.). Không có khả năng hoặc điều kiện làm việc gì. Anh ta ốm không thể đến được. Không thể nào về kịp. 2 (dùng làm phần phụ trong câu). Tổ hợp biểu thị ý phủ định về khả năng khách quan xảy ra sự việc nào đó. Việc ấy không thể có được. Không thể như thế.